Sterke informele zorg en toegankelijke respijtzorg

respijtzorg en mantelzorg

In de lerende praktijk Mantelzorg Land van Cuijk voelt iedereen zich verantwoordelijk om mantelzorgers te vinden, erkennen en herkennen. Dat is de gezamenlijke ambitie. De vijf deelnemende gemeenten maakten al een Mantelzorgnota waarin ze zes thema’s formuleerden. Met het programma In voor mantelzorg-thuis werken ze aan twee ervan: informele zorg en respijtzorg. Hiermee zetten ze stappen om de samenwerking met en ondersteuning aan mantelzorgers te verbeteren.

De Mantelzorgnota in het land van Cuijk kwam tot stand na een onafhankelijk onderzoek naar de behoefte van mantelzorgers. Daarbij werd onder ander gesproken met organisaties in het Land van Cuijk die in contact komen met mantelzorgers. De resultaten daarvan vormden het startschot voor de Mantelzorgnota: beleid met meer ondersteuning voor mantelzorgers.

Zo’n 25 zorg- en welzijnsorganisaties werken samen. Zij benoemden zes thema’s ofwel bouwstenen in een gemeenschappelijke visie. Dat zijn: het herkennen en erkennen van mantelzorgers, werk en mantelzorg, jonge mantelzorgers, mantelzorg en wonen, informele zorg en respijtzorg. Op vijf van deze thema’s werken werkgroepen concrete acties uit. Het herkennen en erkennen van mantelzorgers loopt als een rode draad door alle acties heen.

Een versterkte positie informele zorg

Marjo Mooren van Centrum Mantelzorg en Wendy Huijbers van sociaal werkorganisatie Sociom zijn de aanjagers van de werkgroep informele zorg. Ze vertellen dat deze werkgroep veel actiepunten kent om de samenwerking tussen professionals en informele zorgorganisaties te verbeteren. Denk aan het aantrekkelijk maken van vrijwillige zorg, deskundigheidsbevordering voor zorgvrijwilligers, een informeel netwerk om zorgvragen in beeld te krijgen en het informele netwerk te betrekken bij zorg en samenwerken met vrijwilligersorganisaties. Zorg- en welzijnsorganisaties, ouderen- thuiszorg, ggz, maatjesprojecten en gemeenten doen mee om concreet aan de slag te gaan met actiepunten van de uitvoeringsnota.

Centraal mantelzorg en vrijwilligersplein

Een concreet actiepunt is de opzet van een centraal mantelzorg- en vrijwilligersplein. De gedachte hierachter? Bundeling van krachten, werk en expertise. ‘Er is veel kennis beschikbaar, maar dat weten we niet van elkaar. Daarom is het zaak de krachten en kennis te bundelen.’ Daarnaast moet het voor vrijwilligers zichtbaarder worden welke mogelijkheden er zijn. ‘We hebben een vacaturesite voor vrijwilligersvacatures, maar we moeten ook de vrijwilliger centraal gaan zetten. Die moet kunnen doen waar hij/zij behoefte aan heeft.’

‘We stuitten ook op knelpunten in het opzetten van het punt. Zo hebben we nog geen projecten voor hele concrete hulp- en ondersteuningsvragen, zoals klusjes in huis of de administratie. Tegelijkertijd merken we wel dat er meer hulpvragen binnenkomen. Het is dus belangrijk dat we hulpdiensten of maatjesprojecten gaan opzetten.’

Wat levert het op

Voor inwoners:
– Éen vindplaats voor mantelzorg en vrijwillige inzet
– Oplossing op maat
– Mogelijkheden zijn zichtbaarder
– Projecten kunnen gericht worden opgezet voor wat er nodig is
– Centrale deskundigheidsbevordering
– Nieuwe projecten kunnen starten

Voor professionals:
– Een aanspreekpunt, kortere lijnen en sneller kunnen schakelen

Academie

Om expertises te bundelen is er ook een Academie ingericht die de deskundigheid van mantelzorgers, vrijwilligers en professionals moet bevorderen. Denk aan webinars, bijeenkomsten of cursussen van diverse organisaties. De samenwerking zorgt ervoor dat kennis gedeeld wordt en expertise gebundeld op een centrale plek, die goed vindbaar is

Maar benadrukken Marjo en Wendy. ‘We vragen wel extra aandacht voor de rol van de professional die signalerend en informerend is voor mantelzorgers. Een mantelzorger die overspannen raakt, kan aankloppen bij de huisarts, maar ook een sociaal werker of thuiszorgmedewerker kan opmerken dat het niet goed gaat met de mantelzorger wanneer deze op huisbezoek is bij de patiënt of cliënt.’

Wat levert het op

Voor inwoners:
– Een centrale plek voor deskundigheidsbevordering
– Een breder aanbod
– Aanbod dicht in de buurt
– Ontmoeting en kennisdeling

Voor professionals:
– Groter bereik
– Minder versnippering in het aanbod

Werk maken van respijtzorg

Respijtzorg is het tijdelijk overnemen van mantelzorgtaken. Zo kan de mantelzorger tot rust komen en op termijn de zorg langer volhouden. Toch zijn veel mensen niet bekend met respijtzorg. Dat moet anders. De werkgroep respijtzorg is hiermee aan de slag gegaan.

Jelle Albers is lid van de werkgroep en runt een dagbesteding voor thuiswonenden met NAH, dementie en psychische problemen. Hij vertelt: ‘Als het voor ons al gissen is wat er aan aanbod is, dan zal dat voor cliënten helemaal moeilijk zijn. Ook vragen mantelzorgers vaak pas hulp als het water tot aan de lippen staat, als je dan nog op zoektocht moet naar passende hulp kan dat teveel zijn.’ Hij merkt dat een klein netwerk helpt om makkelijker contact op te nemen met andere organisaties. ‘Je kent dan al een persoon en we zijn zelf beter op de hoogte van elkaar.’

De samenwerking en toegang verbeteren

In dit actiepunt is het dus key dat de samenwerking tussen alle betrokkenen rondom de mantelzorger en het aanbod verbetert. Een manier is het verbeteren van de toegang via de gemeente. Albers: ‘Uit een klein onderzoek onder mantelzorgers bleek dat er behoefte was aan een respijtkaart waarop staat wat respijtzorg is en naar welke voorzieningen kan worden doorverwezen. In het Land van Cuijk zijn er al meer dan 70 voorzieningen die hulp -en ondersteuning kunnen bieden als het gaat om respijtzorg. We bouwen nu aan een interactieve respijtkaart met informatie over aanbieders, contactgegevens, voor wie de voorziening is bedoeld en of er een indicatie nodig is.’

Een echte meerwaarde

‘We proberen nu dus al eerder in informatie te voorzien als dat kan en willen meer communicatie en activiteiten opzetten om de bekendheid te verbeteren. Bij logeerzorg bijvoorbeeld (een plek waarbij de hulpbehoevende tijdelijk ergens logeert red.) kunnen we al informatie geven: “We hopen dat het niet nodig is, maar als het nodig is, kun je als mantelzorger hier of daar terecht”.

Hoewel de coronapandemie voortduurt staat het land van Cuijk in 2021 niet stil en blijven zij werken aan betere hulp- en ondersteuning van mantelzorgers van ouderen in de thuissituatie met In voor mantelzorg.

Verder lezen over het land van Cuijk?

Deel dit artikel
In voor mantelzorg © 2021. Alle rechten voorbehouden